Η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως
Τα «Σταυρολούλουδα» συμβολίζουν τα ευωδιαστά άνθη και φυτά και τον πλούσιο, μυρωδάτο βασιλικό που οδήγησαν την Αγία Ελένη στο να βρει τον Τίμιο Σταυρό .
Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως ή επί το λαϊκότερον, η «Μεσονηστήσιμη» ή το «Μεσοσαράκοστο», είναι μία από τις γιορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας που γιορτάζουμε τον Τίμιο Σταυρό και είναι απόλυτα συνδεδεμένη με το Πάσχα και την περίοδο της επτά εβδομάδων νηστείας της Σαρακοστής.
Πρόκειται για μια κινητή εορτή και άρα δεν είναι σταθερή στο ημερολόγιο κάθε χρόνο αλλά ορίζεται με βάση την ημερομηνία που κάθε φορά γιορτάζεται το Πάσχα.
Αντιστοιχεί στην 28η ημέρα πριν από τον εορτασμό της Ανάστασης του Ιησού Χριστού, στην 3η Κυριακή των Νηστειών – δηλαδή της Μεγάλης Σαρακοστής – και τέμνει την περίοδό της νηστείας των πενήντα ημερών στη μέση. Γι΄αυτό και η γιορτή ονομάζεται και «Μεσονηστήσιμη» ή «Μεσοσαράκοστο».
Το τελετουργικό της εκκλησίας
Κάθε Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως και κατά τη διάρκεια της πρωινής λειτουργίας, ο Σταυρός μεταφέρεται από τον ιερέα ή τους ιερείς με πομπή στο κέντρο του κάθε Ναού. Αφού ολοκληρωθεί η Ακολουθία οι πιστοί προσκυνούν και ασπάζονται το Σταυρό ο οποίος και παραμένει στο κέντρο του Ναού για ολόκληρη την εβδομάδα, την τέταρτη εβδομάδα των Νηστειών.
Στο τέλος της λειτουργείας ο ιερέας μαζί με το αντίδωρο μοιράζει στους πιστούς τα αγιασμένα λουλούδια – «Χριστολούλουδα» – τα οποία επί το πλείστον τοποθετούνται εμπρός στα Εικονίσματα του σπιτιού για ευλογία και καλοτυχία ή μεταφέρονται σε άλλα σημεία προκειμένου να διώξουν μακριά το κακό και να φέρουν ευζωία.
Ο συμβολισμός της ημέρας
Οι ύμνοι που ακούγονται στη λειτουργία της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως αναφέρονται στον Τίμιο Σταυρό και παρότι βρισκόμαστε στο μέσο της Σαρακοστής οι ύμνοι που ψάλλονται είναι εορταστικοί και αναστάσιμοι και όχι πένθιμοι.
Και αυτό γιατί, σύμφωνα με την Εκκλησία, οι πιστοί έχουν μία κάποια κόπωση από τρεις εβδομάδες νηστείας και χρειάζονται μία ενθάρρυνση προκειμένου να ολοκληρωθεί η πορεία μέχρι την Ανάσταση.
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρεται στην ιστοσελίδα της Μονής Πετράκη κατά την περίοδο της μεγάλης νηστείας της Σαρακοστής «είμαστε σαν τους οδοιπόρους σε δύσκολο και μακρινό δρόμο που, κατάκοποι, κάθονται για λίγο να αναπαυθούν. Με το ζωοποιό Σταυρό γλυκαίνει την πίκρα που νοιώθουμε από τη νηστεία, μας ενισχύει στη πορεία μας στην έρημο έως ότου φθάσουμε στην πνευματική Ιερουσαλήμ με την Ανάστασή Του..».